Renesansowy charakter pieśni, fraszek, trenów i dramatu

Kochanowskiego.

Pieśni

Renesansowy charakter pieśni wyraża się poprzez zawartą w nich filozofię i sposób patrzenia na świat oraz poprzez fakt,

że wykorzystując gatunek pieśni stworzył Kochanowski swój własny, niepowtarzalny styl, co było zgodne z

renesansowym poczuciem indywidualizmu. W pieśniach o tematyce religijnej K. chwali Boga, lecz chwali go

zachwycając się pięknem stworzenia świata. Twierdzi on, że wszystko na ziemi jest uporządkowanie harmonicznie i jest

to uporządkowanie doskonałe. W pieśniach widać jednach przede wszystkim wpływ dwóch antycznych kierunków

filozoficznych: stoizycmu i epikureizmu. Stoicyzm wyraża się w przekonaniu, że człowiek powinien dążyć do szczęścia

żyjąc w zgodzie z naturą i zasadami cnoty, która jest tego szczęścia gwarantką. Jednak to szczęście nie było

bezgraniczne na drodze do niego stała ślepa Fortuna-Przygoda, mająca wiele wspólnego z Opatrznością. Jako, że

wiadomo było o śmiertelności człowieka do pieśni, jak i do całego renesansu wkradały się elementy filozofii

epikurejskie. Poeta w pieśniach zachęca do korzystania z chwili i cieszenia się życiem nie ufając zbyt bardzo przyszłości.

Zabawa i radość pozwalają według niego zapomnieć na moment o znikomości i ulotności życia.

Fraszki

Podobnie jak w Pieśniach i tutaj renesansowy charakter można dostrzec głównie rozpatrując postawy filozoficzne

występujące i pochwalne we fraszkach. Jest to ponownie: stoicyzm i epikureizm. Fraszki Kochanowskiego pokazują

również jego humanistyczną naturę. Potrafi on jednocześnie dostrzec urodę świata ale i nie zapomina o jego

przemijalności. Te wartości można jednak zauważyć tylko we fraszkach o naturze refleksyjno-filozoficznej.

Renesansowy charakter innych fraszek polega głównie na zdolności autora do dostrzegania wartości każdego zdarzenia i

umiejętnego jej komentowania w duchu humanitaryzmu.

Treny

Renesansowy charakter trenów polega głównie na ich nawiązaniach do sztuki antycznej. Kochanowski pisząc Treny

zachował ustalone w czasach antyku dla tego gatunku zasady, stosując je jednak nie do każdego utworu a dla całego

cyklu. Znalazły się tam części poświęcone: pochwale zalet zmarłego, opiewające wielkość straty, ukazujące żal po

zmarłym, pocieszeniu żyjących, napomnieniu żyjących. Nowatorski charakter ma natomiast poświęcenie Trenów

dziecku. Taki tym utworów był zarezerwowany dla osób znanych lub wielkich osobistości historycznych. W Trenach

ujawnia się także kryzys światopoglądowy poety. Dla przykładu pojawiają się wątpliwości co do słuszności wyroków

boskich oraz co do życia po śmierci.

Dramat

W swojej "Odprawie posłów greckich" Kochanowski odwołuje się do standardów tragedii antycznej. Poza

zaczerpniętym z mitologii tematem autor trzyma się także antycznych zasad pisania tragedii, czyli zasady trzech jedności

czy też klasycznej budowy akcji: wystąpienia chóru, podział na epeisodia. W dramacie tym występują jednak pewne

wartości ponadczasowej jest on również skierowany do współczesnych Kochanowskiemu (sprzedawanie głosów,

myślenie tylko o własnym pożytku) , których postępowanie jest w tym dramacie jednoznacznie krytykowane.