"Zaklęcie" Czesława Miłosza - nawiązanie do racjonalizmu i klasycyzmu.

Racjonalizm był nierozerwalnie związany z głównym prądem ideowym oświecenia - krytycyzmem. Racjonalizm, którego ojca dopatrywano się w Kartezjuszu stanowił oparcie dla krytycyzmu. Racjonalizm szczególną wagę przywiązywał do roli rozumu w poznawaniu prawdy.

Klasycyzm wyznaczał poezji cele utylitarne, zaangażowanie w społeczno-kulturowe przemiany. Klasycyzm odwołuje się do literatury starożytnej eksponując język jasny, przejrzysty, pełen harmonii i elegancji. Budowę taką reprezentuje "Zaklęcie" Miłosza.

•  Pochwała ludzkiego rozumu, jego możliwości poznawczych

" Piękny jest ludzki rozum i niezwyciężony"

•  rozum jako oparcie, nieomylne narzędzie człowieka

"Nieprzyjaciel rozpaczy, przyjaciel nadziei"

•  wiersz zawiera ideały rewolucji francuskiej => równość, jedność, braterstwo

"On nie zna Żyda ni Greka, niewolnika ni pana"

•  pochwała filozofii i poezji jako wartości służących celom utylitarnym, dydaktyczno-moralizatorskim

"I prowadzi nam rękę, więc piszemy z wielkiej litery

Prawda i Sprawiedliwość, a z małej kłamstwo i krzywda"

•  ogromna rola poezji i słowa jako narzędzi oddziaływania na społeczeństwo

•  poezja i filozofia strażnicą moralności i etyki człowieka

•  motyw gospodarstwa świata => fizjokratyzm

"W zarząd oddając nam wspólne gospodarstwo świata"

•  ideały prawdy i sprawiedliwości

•  optymizm i wiara w wartości humanistyczne i szeroko pojęty humanizm mający moc ocalającą człowieka i świat

"Piękna i bardzo młoda jest Filo-Sofija

I sprzymierzona z nią poezja w służbie Dobrego"

•  poezja i filozofia sprzężona z rozumem zwyciężają czas i przeciwności

Budowa wiersza:

•  forma rozprawki, dyskursy filozoficznej

•  stylizacja na kaznodziejski patos

•  personifikacja filozofii, natury, rozumu

•  proste epitety