Obraz ostatnich dni powstania styczniowego w opowiadaniu "Rozdziobią nas kruki, wrony...". Deheroizacja bohatera. Symbolika motywu kruków i wron , ocena ideologii Stańczyków. Chłopi wobec powstania. Przemiany świadomości polskiego chłopa w świetle twórczości Żeromskiego, Wyspiańskiego i Reymonta. Problemy ekonomiczne polskiej wsi pouwłaszczeniowej na podstawie "Doktor Piotr" i "Zmierzch". Wartości artystyczne opowiadania "Zmierzch". Wykorzystanie techniki impresjonistycznej .

Żeromski przedstawia epizod z końca powstania styczniowego. Chociaż powstanie upadło , Winrych przewoził transport broni dla walczących patriotów. Dostrzegł go konny oddział żołnierzy rosyjskich i w brutalny sposób zamordował.

Świadkiem tragedii był chłop, który obdarł powstańca z łachmanów, wrzucił ciało do dołu i z modlitwą dziękczynną na ustach wrócił do domu szczęśliwy, że los zesłał tyle porzytecznych rzeczy. Na przykładzie chłopa autor ukazuje obojętność ludu wiejskiego wobec powstania. Było to spowodowane wieloletnim wyzyskiem pańszczyżnianym oraz ciemnotą chłopów. Autor oskarża o to wyższe klasy społeczeństwa ukazane jako stado wron ,którego działania są pokazane za pomocą określeń przypominających słownictwo zaczerpnięte z debat i polemik ówczesnego polskiego obozu ugodowego (stańczycy).

Żeromski przypomniał ,że egoistyczna polityka warstw rządzących utrudniła związanie walki o niepodległość z wyzwoleniem ludu z wielowiekowej niewoli społecznej.

Deheroizacja bohatera - pozbawienie bohaterstwa =>w przypadku Winrycha nie można powiedzieć, że był on tchórzem. Był bohaterem żyjąc, prośba o litość też jest aktem odwagi .

chłop w utworach :

*S. Wyspiańskiego => "Wesele" - chłopi to nieposkromiona , niewykorzystana siła , którą nie ma jednak kto kierować , Wyspiański docenia znaczenie tej warstwy społecznej : "Chłop potęgą jest i basta". Jednak inteligencja nie wierzy w chłopów

*S. Reymont => "Chłopi" - gromada posiadająca własny system wartości ; jednostka liczy się tylko jako część zbiorowości . Chłop nie jest już ciemną masą, rozszerzyło się pojęcie kultury narodowej.

*S. Żeromski => "Rozdziobią nas..." - chłop ciemny , nie wykształcony

polska wieś pouwłaszczeniowa:

szlachta nie umie znaleźć sobie miejsca , chłopi nie znają swoich praw , nie ma kto nimi pokierować

"Doktor Piotr" - motyw szlachcica ,który musi porzucić dawne życie

"Zmierzch" - motyw właściciela tracącego majątek na skutek złego zagospodarowania

technika impresjonistyczna w "Zmierzchu":

chwile, fazy zapadania zmroku, zmiany barw i kontury mgły jak żywe stworzenia,wrażenia świetlne , dotykowe, słuchowe